Herinnering verbeelding toekomst
- Lokatie
Eindhoven, Strijp S - Date
2007-10-31
OntwerpenDe Lutte als super-es
Locatie De Lutte, Gemeente Losser
Boerenerven
Sport- en culturele voorzieningen
De nieuwe dorpsrand van de Lutte
Kantoorpark
Patiowoningen
Terraswoningen
Randverschijnselen aan de grens
- Program
Nieuwe dorpsgezichten - Client
AtelierOverijssel - Team
Theo Hauben
Marco Vermeulen
Mario Casciu
Thijs van Spaandonk - Lokatie
Losser, De Lutte - Area
760000 m2 - Date
2007-10-30
Voor automobilisten die via de A1 de grens tussen Nederland en Duitsland passeren is De Lutte het laatste of het eerste dorp op Nederlands grondgebied. De A1 biedt de Lutte via de aansluiting op de provinciale weg naar Oldenzaal uitstekende bereikbaarheid, maar veroorzaakt tevens veel geluidsoverlast. Daarnaast worden de groeimogelijkheden van het dorp beperkt. De snelweg en de provinciale weg lopen dicht langs het dorp en er is een soort bufferzone ontstaan waarvan een deel wordt gevormd door een geluidswal. In de rest van deze zone, feitelijk de dorpsrand, bevinden zich een aantal oude en nieuwe bedrijfslocaties die op zijn zachtst gezegd weinig toevoegen aan het dorpsgezicht. Doordat De Lutte zich afkeert van de infrastructuur staat het ook met de rug naar het mooie, licht glooiende essenlandschap dat het dorp omringt. Juist in deze hinderzone liggen er echter ook kansen voor aansluiting met het landschap.
Ons voorstel is om De Lutte nagenoeg volledig te omzomen met een aarden wal waarin zich functies bevinden die zich normaliter moeilijk verhouden met de schaal van het dorp, maar wel van economisch belang zijn. De manier waarop dit gebeurd is verschillend en afhankelijk van de functie en de locatie. In de nieuwe, groene dorpsrand is op deze wijze ruimte voor kantoren, logistieke bedrijven, intensieve veeteelt, maar ook voor "grondgevormde" woningen. De wal waarborgt de rust en de intimiteit in het dorp en biedt vanaf hoogte zowel zicht op het dorp als op het omringende landschap.
Met de omwalling wordt ook een andere opgave in De Lutte geadresseerd: namelijk de aansluiting tussen het bestaande dorp en het Luttermolenveld, een belendend park met recreatiewoningen. Nu recentelijk permanente bewoning hier is toegestaan, dienen beide dorpshelften ook nog mentaal aaneengesmeed te worden. De nieuwe dorpsrand omkadert beide dorpshelften en wordt bekroond met een wandelroute waar oude en nieuwe dorpelingen een "ommetje" maken en elkaar treffen.
OntwerpenPrototype Waterplein
Ontwikkeling nieuw model plein
- Program
Hemelwaterberging, openbare ruimte - Client
Gemeente Rotterdam (Gemeentewerken, dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting) - Team
Marco Vermeulen
Theo Hauben
Joep Verheijen - In samwerking met
VHP en Jeroen Bodewitz (model) - Lokatie
Situatieloos - Area
2220 m2 - Date
2007-10-17
Door de klimaatsverandering is er meer ruimte voor water nodig. In Nederland zijn hiervoor innovatieve maatregelen vereist. In de nabije toekomst zal het vaker en heviger regenen, waterpleinen is de oplossing voor dit probleem. Een waterplein staat het merendeel van de tijd droog en is dan in gebruik als openbare ruimte van de stad. Na een hevige regenbui wisselt het waterplein van gedaante en gebruik. De elementen die noodzakelijk zijn voor de waterberging worden zoveel mogelijk ingezet om een aantrekkelijke verblijfsplek te creëren.
Een waterplein zet in op een zo optimaal mogelijke besteding van het beschikbare budget voor het oplossen van de wateropgave. Het geld wordt niet besteed aan het uitbreiden van het ondergrondse rioolstelsel maar aan bovengrondse oplossingen. Dat heeft verschillende voordelen:
* Het geld voor de wateropgave wordt zichtbaar besteed. Via de wateropgave kan bovendien een andere opgave worden geadresseerd, die van de inrichting van de openbare ruimte. Deze wordt in Rotterdam op veel plekken als problematisch ervaren. Door een plek in te richten als openbare ruimte en tegelijkertijd ruimte om water op te vangen, ontstaan financiële voordelen. Er zijn als het ware kansen voor budgettair dubbelgebruik.
* Waterpleinen maken de wateropgave en haar oplossingen zichtbaar en voelbaar in het dagelijkse stadsbeeld. Hierdoor leveren zij een directe bijdrage aan de ruimtelijke typering voor een echte waterstad en daarmee aan de aantrekkelijkheid en het onderscheidend vermogen van een stad.
* Waterpleinen dragen bij aan een duurzamere waterhuishouding. Het wateropvangsysteem hoeft niet in één keer te worden aangepakt, maar het kan kleinschalig en stap voor stap. Het is een faseerbare oplossing voor het duurzaam opwaarderen van het gehele watersysteem.
* Het zichtbaar maken van de wateropgave in de openbare ruimte heeft tevens een educatief doel. De klimaatverandering die gepaard gaat met de dreiging van wateroverlast geniet weinig maatschappelijke urgentie omdat het eenvoudigweg weinig ervaarbaar is. De stadsbewoner heeft het contact met natuurlijke systemen als de waterhuishouding verloren. Leven met water is een opgave, niet alleen in termen van bewustwording maar ook als stedelijk en sociaal-cultureel ritueel: water verbindt.
OntwerpenHerinrichting Bloemenhof plein
Waterhuishoudkundig verzorgingsgebied met optimale benutting van het Bloemenhofplein
Principes vormgeving plein
Doorsnede bij lekker weer: sportveld | Doorsnede na plensbui: een tijdelijke laagje water op het plein
Maquette
Detail maquette
Maquette
Doorsnede bij het begin van een piekbui: nog spetteren in een laag water | Doorsnede na een hevige piekbui: een tijdelijke vijver
Doorsnede bij zonnig weer: spelen op het hobbellandschap | Doorsnede na een hevige regenbui: fontein spuit, een laagje water maakt geultjes en routes voor bootjes
Strategie voor de wijk Oud Zuid in Rotterdam | 1. Waterhhuishoudkundige feiten | 2. Bovengrondse opvang met ruimtelijke opzet van wijken en buurten | 3. Ondergrondse opvang met bovengrondse structure
Detail maquette
Locatie Bloemenhofplein
Hoogtekaart plein
Plattegrond plein
Hoe vaak staat er hoeveel water op het plein?
Impressies van het plein bij mooi weer, na een regenbui en tijdens een hevige stortbui
Pilot waterplein
- Program
Hemelwaterberging, openbare ruimte - Client
Gemeente Rotterdam (Gemeentewerken, dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting) - Team
Theo Hauben
Mario Casciu
Marco Vermeulen - In samwerking met
VHP - Lokatie
Rotterdam - Area
26775 m2 - Date
2007-05-01
In het oude Zuiden ligt een grote wateropgave met name na 2015 en dit vraagt om een uitgebreide en complete strategie voor de toekomst. Op basis van de ruimtelijke opbouw van dit stadsdeel kan er gekozen worden voor de meest geschikte waterhuishoudkundige oplossingen. Een van deze geschikte oplossingen voor het oude Zuiden is een scala aan verzonken buurtpleinen. De waterpleinen bieden een oplossing voor de lokale wateroverlast die stap voor stap, per buurt kan worden uitgevoerd. In het noordelijk deel bestaat de wijk uit kleine stedenbouwkundige eenheden met een heldere rand en eenduidige centrale pleinen. Deze kunnen vorm krijgen als centrale waterpleinen voor de buurt. Het zuidelijker gelegen Vreewijk kent een andere opbouw. Hier vormt het stratenpatroon met voortuinen de stedenbouwkundig compositie van het tuindorp. Hier zou de wateropgave zeer lokaal, binnen het straatprofiel kunnen worden opgelost.
Het Bloemhofplein is een schoolvoorbeeld van het centrale buurtplein binnen een klassiek stedenbouwkundige opzet. Een aanpak van het Bloemhofplein kan als voorbeeld dienen voor een vergelijkbare aanpak van vele vergelijkbare pleinen in het oude Zuiden. De stedenbouwkundige situatie en waterhuishoudkundige opzet vertonen veel overeenkomsten met elkaar, waardoor het Bloemhofplein als precedent kan werken voor een veel groter gebied. De betekenis van een pilot waterpleinen overstijgt hier duidelijk zijn fysieke impact. Mede ook omdat het een positieve impuls kan zijn in een sociaal zwakkere omgeving.
Dit betekent overigens ook dat het plein extra gevoelig zal zijn voor vandalisme. Dit vraagt een robuuste vormgeving en een intensief beheer. Het Bloemhofplein kent een multifunctioneel gebruik en zal ook als waterplein een diverse groep mensen moeten kunnen aanspreken voor: zitten, sporten, hangen, spelen en als representatieve centrale plek van de buurt.
Het waterbergend volume van het plein is beperkt, maar nog steeds substantieel (ca. 950 m2) waardoor de omliggende straten direct kunnen afwateren op het plein. Omdat de grondwaterstand redelijk hoog is, zullen er maatregelen moeten worden getroffen om het verdiepte deel van het plein droog te houden. Waarschijnlijk kan dit door middel van drains, die tevens gebruikt kunnen worden om het hemelwater weer af te voeren naar het open water van de singels.
Er staan in de directe omgeving enkele straten reeds in de planning om te worden heringericht en enkele zijn reeds recentelijk gedaan. Het aandeel straten dat nog moet gebeuren is groot genoeg om waterhuishoudkundig van substantiële betekenis te zijn als aanvoer voor een waterplein. Als de procedure voor een waterplein op het Bloemhofplein zeer snel wordt gestart, dan kan de waterhuishoudkundige maatregel direct meeliften met de op hand zijnde herinrichting.
