OntwerpenPrototype Waterplein

Description

Ontwikkeling nieuw model plein

Door de klimaatsverandering is er meer ruimte voor water nodig. In Nederland zijn hiervoor innovatieve maatregelen vereist. In de nabije toekomst zal het vaker en heviger regenen, waterpleinen is de oplossing voor dit probleem. Een waterplein staat het merendeel van de tijd droog en is dan in gebruik als openbare ruimte van de stad. Na een hevige regenbui wisselt het waterplein van gedaante en gebruik. De elementen die noodzakelijk zijn voor de waterberging worden zoveel mogelijk ingezet om een aantrekkelijke verblijfsplek te creëren.

Een waterplein zet in op een zo optimaal mogelijke besteding van het beschikbare budget voor het oplossen van de wateropgave. Het geld wordt niet besteed aan het uitbreiden van het ondergrondse rioolstelsel maar aan bovengrondse oplossingen. Dat heeft verschillende voordelen:
* Het geld voor de wateropgave wordt zichtbaar besteed. Via de wateropgave kan bovendien een andere opgave worden geadresseerd, die van de inrichting van de openbare ruimte. Deze wordt in Rotterdam op veel plekken als problematisch ervaren. Door een plek in te richten als openbare ruimte en tegelijkertijd ruimte om water op te vangen, ontstaan financiële voordelen. Er zijn als het ware kansen voor budgettair dubbelgebruik.
* Waterpleinen maken de wateropgave en haar oplossingen zichtbaar en voelbaar in het dagelijkse stadsbeeld. Hierdoor leveren zij een directe bijdrage aan de ruimtelijke typering voor een echte waterstad en daarmee aan de aantrekkelijkheid en het onderscheidend vermogen van een stad.
* Waterpleinen dragen bij aan een duurzamere waterhuishouding. Het wateropvangsysteem hoeft niet in één keer te worden aangepakt, maar het kan kleinschalig en stap voor stap. Het is een faseerbare oplossing voor het duurzaam opwaarderen van het gehele watersysteem.
* Het zichtbaar maken van de wateropgave in de openbare ruimte heeft tevens een educatief doel. De klimaatverandering die gepaard gaat met de dreiging van wateroverlast geniet weinig maatschappelijke urgentie omdat het eenvoudigweg weinig ervaarbaar is. De stadsbewoner heeft het contact met natuurlijke systemen als de waterhuishouding verloren. Leven met water is een opgave, niet alleen in termen van bewustwording maar ook als stedelijk en sociaal-cultureel ritueel: water verbindt.

OntwerpenSport resort

Description

Prototype sportcomplex voor Angola

  • Program
    Hotelfaciliteiten met voetbalvelden, basketbalvelden, tennisbanen, atletiekbaan, hockeyveld en sporthal
  • Client
    Angola Business Center
  • Team
    Karel Steller
    Theo Hauben
    Marco Vermeulen
  • Lokatie
    Situatieloos
  • Area
    87500 m2
  • Date
    2007-08-01

Op sportgebied zijn in Angola voetbal en basketbal overheersend. Beide sporten worden door mensen uit het hele sociale spectrum gespeeld, maar decennia lang zijn alle voorzieningen inclusief de sportfaciliteiten in het land verwaarloosd. Nu er gewerkt kan worden aan de opbouw van het land kunnen ook de verouderde sportfaciliteiten weer op peil worden gebracht. Dit is ook noodzakelijk omdat Angola in 2010 de 27e African Cup of Nations, de eindronde van het tweejaarlijks Afrikaans voetbalkampioenschap, organiseert. Naast het opknappen van de stadions moeten ook nieuwe voorzieningen voor dit evenement worden aangelegd om de verschillende landenteams te huisvesten. In hetzelfde jaar wordt in Zuid-Afrika jaar de eindronde van het wereld- kampioenschappen voetval gehouden. De verwachting is dat landenteams buiten Afrika die meedoen aan deze eindronde in de aanloopfase van het toernooi nabij Zuid-Afrika willen verblijven om te wennen aan het klimaat en de omstandigheden.

Uitgangspunt is een compact en effici�nt resort dat op meerdere plekken in het land snel en eenvoudig gebouwd kan worden. Het resort is geschikt voor professionele sporters en teams. Zij kunnen hier logeren met de begeleidende staf voor bijvoorbeeld een trainingskamp. Voor deze gebruikers is er een hotel direct naast de entree van het complex gesitueerd. Dit hotel beschikt, naast comfortabele kamers, ook over diversen vergader- en instructieruimtes, massageruimtes, fitnessruimtes en een zwembad. Het complex is ook nadrukkelijk bedoeld voor lokale sporters en teams. De plaatselijke sportvoorzieningen worden hierdoor verbeterd waardoor er in het hele land goede faciliteiten ontstaan voor sporters in alle disciplines. Dit komt ten goede van het sportklimaat en sport- prestaties van het land.

Het grootste oppervlakte van het complex wordt in beslag genomen door een van de populairste sport van het land: voetbal. De drie trainingsvelden en het wedstrijdveld zijn alle van kunstgras en voldoen aan de internationale voorschriften. Tussen deze velden is een voorzieningengebouw gesitueerd met o.a. kleedkamers, massageruimten en instructieruimtes voor de voetbalteams. Voor de bezoekers zijn er ontvangstruimtes en horecavoorzieningen in hetzelfde gebouw. Op het dak is een arena met een panna veld dat tevens als openlucht auditorium gebruikt kan worden.

De ander populaire sport, basketbal, heeft ook ruime oefencapaciteiten, naast drie separate basketbalvelden beschikt het complex over twee multifunctionele velden en een sporthal (beide ook geschikt voor voetbal, handbal en volleybal). Het complex beschikt verder over een atletiekbaan, een hockeyveld en vijf tennisvelden. Tussen de sportvelden, onder de beschutting van de palmbomen, is er voldoende ruimte om de oefeninstructies door te nemen of om even uit te rusten van de inspanningen.

OntwerpenHerinrichting Bloemenhof plein

Description

Pilot waterplein

  • Program
    Hemelwaterberging, openbare ruimte
  • Client
    Gemeente Rotterdam (Gemeentewerken, dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting)
  • Team
    Theo Hauben
    Mario Casciu
    Marco Vermeulen
  • In samwerking met
    VHP
  • Lokatie
    Rotterdam
  • Area
    26775 m2
  • Date
    2007-05-01

In het oude Zuiden ligt een grote wateropgave met name na 2015 en dit vraagt om een uitgebreide en complete strategie voor de toekomst. Op basis van de ruimtelijke opbouw van dit stadsdeel kan er gekozen worden voor de meest geschikte waterhuishoudkundige oplossingen. Een van deze geschikte oplossingen voor het oude Zuiden is een scala aan verzonken buurtpleinen. De waterpleinen bieden een oplossing voor de lokale wateroverlast die stap voor stap, per buurt kan worden uitgevoerd. In het noordelijk deel bestaat de wijk uit kleine stedenbouwkundige eenheden met een heldere rand en eenduidige centrale pleinen. Deze kunnen vorm krijgen als centrale waterpleinen voor de buurt. Het zuidelijker gelegen Vreewijk kent een andere opbouw. Hier vormt het stratenpatroon met voortuinen de stedenbouwkundig compositie van het tuindorp. Hier zou de wateropgave zeer lokaal, binnen het straatprofiel kunnen worden opgelost.
Het Bloemhofplein is een schoolvoorbeeld van het centrale buurtplein binnen een klassiek stedenbouwkundige opzet. Een aanpak van het Bloemhofplein kan als voorbeeld dienen voor een vergelijkbare aanpak van vele vergelijkbare pleinen in het oude Zuiden. De stedenbouwkundige situatie en waterhuishoudkundige opzet vertonen veel overeenkomsten met elkaar, waardoor het Bloemhofplein als precedent kan werken voor een veel groter gebied. De betekenis van een pilot waterpleinen overstijgt hier duidelijk zijn fysieke impact. Mede ook omdat het een positieve impuls kan zijn in een sociaal zwakkere omgeving.
Dit betekent overigens ook dat het plein extra gevoelig zal zijn voor vandalisme. Dit vraagt een robuuste vormgeving en een intensief beheer. Het Bloemhofplein kent een multifunctioneel gebruik en zal ook als waterplein een diverse groep mensen moeten kunnen aanspreken voor: zitten, sporten, hangen, spelen en als representatieve centrale plek van de buurt.
Het waterbergend volume van het plein is beperkt, maar nog steeds substantieel (ca. 950 m2) waardoor de omliggende straten direct kunnen afwateren op het plein. Omdat de grondwaterstand redelijk hoog is, zullen er maatregelen moeten worden getroffen om het verdiepte deel van het plein droog te houden. Waarschijnlijk kan dit door middel van drains, die tevens gebruikt kunnen worden om het hemelwater weer af te voeren naar het open water van de singels.

Er staan in de directe omgeving enkele straten reeds in de planning om te worden heringericht en enkele zijn reeds recentelijk gedaan. Het aandeel straten dat nog moet gebeuren is groot genoeg om waterhuishoudkundig van substantiële betekenis te zijn als aanvoer voor een waterplein. Als de procedure voor een waterplein op het Bloemhofplein zeer snel wordt gestart, dan kan de waterhuishoudkundige maatregel direct meeliften met de op hand zijnde herinrichting.

OntwerpenWaterpleinen

Description

Introductie van een type

  • Program
    Hemelwaterberging
  • Client
    Initiatief Urban Affairs en -Scape, gefinancierd door het Stimuleringsfonds voor de Architectuur
  • Team
    Marco Vermeulen
    Theo Hauben
    Bas Driessen
    Bruno Evers
  • In samwerking met
    VHP, Gemeente Rotterdam (Gemeentewerken, dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting, Ontwikkelingsbedrijf), Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard
  • Lokatie
    Rotterdam
  • Area
    411000 m2
  • Date
    2006-10-08

Nederland heeft een traditie in het ondergronds afvoeren van hemelwater via een uitgebreid rioolstelsel. Nederlandse steden hebben ondanks een aantal beeldbepalende singels, relatief weinig oppervlaktewater waar de regen kan worden vastgehouden. En het rioolstelsel kan het hemelwater nu al met moeite verwerken als het hard regent. De komende decennia zal het niet alleen vaker regenen, de buien zelf zijn ook heviger. Deze hevige piekbuien leveren in het dichtbevolkte stedelijk gebied een probleem op: het regenwater kan niet weg door te veel verharde ruimte. Als het rioleringssysteem dan overbelast raakt stromen de straten over. Deze overlast leidt tot hinder en schade. Hinderlijk zijn grote plassen op straat, waardoor voetgangers hun voeten niet droog houden als ze door de stad willen gaan. Schade zijn de ondergelopen kelders en souterrains van woningen, winkels en horeca. Daarvoor introduceren we een nieuw type hemelwaterberging: het waterplein.

Om piekbuien (tijdelijk) op te kunnen vangen worden plaatsen in de openbare ruimte zo ingericht, dat zij gecontroleerd kunnen overstromen. Deze plaatsen noemen we waterpleinen. Geen plein in de klassieke betekenis van het woord, maar een plein als een centrale ruimte in een waterhuishoudkundige opvangeenheid, een verzamelbassin. In dit bassin wordt regenwater verzameld en vastgehouden. Vanuit dit bassin kan het of langzaam worden afgegeven aan het grondwater (infiltratie) of alsnog op een later tijdstip worden afgevoerd via de bestaande riolering. Het waterplein staat het overgrote deel van de tijd droog en is dan in gebruik als iedere andere openbare ruimte in de stad. Na een hevige regenbui wisselt het waterplein van gedaante en gebruik. Dit betekent dat er bij het ontwerp van een waterplein veel aandacht is voor het gebruik en de verblijfswaarde in droge toestand. De elementen die noodzakelijk zijn voor de waterberging worden zo veel mogelijk ingezet om een aantrekkelijke verblijfsplek te maken.

PublicatiesLimes

Description

De toekomst van de geschiedenis

  • Team
    Marco Vermeulen
    Theo Hauben
    Bas Driessen
    Bruno Evers
  • Date
    2006-03-31
  • Editors
    H. Venhuizen
  • Publisher
    Bureau Venhuizen, Stimuleringsfonds voor Architectuur
  • ISBN
    10 90-808898-2-2
  • Author(s)
    R. Brons, H. Venhuizen, H+N+S, 1:1, -Scape, Urban Affairs, Juurlink en Geluk, Karres en Brands

PREV