Kaders voor een 'territorial capital'

• Program
  Woon- en werkmilieus, culturele voorzieningen
• Client
  CANactions 2010
• Team
  Theo Hauben
  Jeroen de Willigen (DeZwarteHond)
  Matthias Rottmann (DeZwarteHond)
  
• In samwerking met
  Wouter Rooijackers, Ivan Malinka, Anton Oliynyk, Katryna Babushkina, Vladimir Konovalov
• Lokatie
  Kiev (Oekraïne), Centrum
• Area
  10000000 m2
• Date
  2010-04-25
• Website

De succesvolle steden en regio’s in Europa zijn geënt op hun geschiedenis. De steden en regio’s die hun kernkwaliteiten hebben doorontwikkeld zijn nu internationaal sterk. Binnen elke regionale sociaal-economische structuur liggen reële kansen voor vernieuwing en is een koppeling met toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk. Elke regio heeft een specifiek territorial capital dat verschilt van een ander gebied. Territorial capital is een veelomvattend begrip: het gaat niet alleen om locatiefactoren, klimaat en natuurlijke hulpbronnen, maar ook om gewoonten, sociale omgang en ‘something in the air’. Door nieuwe economische, sociale en ruimtelijke ontwikkelingen in de stad nauw te laten samenhangen met het territorial capital van de regio kunnen de kwaliteiten en potenties van het gebied efficiënt ingezet worden.

Om een onderscheidende stad te worden dient Kiev zich te profileren met de specifieke karakteristieken die de stad heeft op haar grondgebied. Uitzonderlijke kwaliteiten van Kiev zijn de basis voor een territorial capital: het oude centrum (Podil), internationale evenementen (Euro 2012, Culturele hoofdstad 2024), internationale ontsluiting (Vliegveld) en de aanwezigheid van een kapitaal landschap (het rivierlandschap van de Dnjepr). Door het herbenoemen en herwaarderen van de ruimtelijke kwaliteiten en vervolgens de stad uit te breiden op basis van de bestaande stedenbouwkundige structuur ontstaat er een minder willekeurige en meer toekomstbestendige structuur voor de stad.

Op basis van de topografie van de stad benoemen wij drie nieuwe stadsgebieden (Kiev Heights, Lower Kiev en Flat Kiev). Deze gebieden worden gescheiden door twee groengebieden (Greenbelt en Dnjepr). Het stadsdeel Lower Kiev dat juist tussen de stadsparken van de Greenbelt en het rivierlandschap van de Dnjepr met haar groene recreatieve eilanden ligt, heeft volgens ons de meeste potentie voor een kwalitatieve ontwikkeling. Eigenschappen van het territorial capital van Kiev zijn hier reeds aanwezig of kunnen hier goed ontwikkeld worden.

Het noordelijke deel van Lower Kiev wordt gevormd door het oude levendige stadsdeel Podil met een mix aan bebouwing en functies. Podil wordt voor een groot deel ingesloten door verouderde havenindustrie. Het zuidelijk deel van Lower Kiev, Telichka, is een (voor een groot deel) verlaten industriegebied. Door de resterende zware industrie te verplaatsen ontstaat er ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en ontstaat er tegelijk een beter leefklimaat in de stad. Het stedenbouwkundige grid van Podil vormt het uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling van heel Lower Kiev. In fasen kan het oude havengebied bij Podil en het oude industriegebied Telichka worden getransformeerd. Podil komt volledig aan de haven te liggen en in Telichka is er plaats voor gemengde woon- en werkmilieus aangevuld met functies die een internationale aantrekkingskracht hebben. In de aanloop naar Culturele hoofdstad 2024 zou men kunnen denken aan een grote concerthal.

Tussen het haven- en industriegebied in wordt een nieuwe openbare ruimte gedefinieerd die cruciaal is voor de ontwikkeling van Lower Kiev. De bestaande snelweg langs het water, Naberezhen Shose, wordt getransformeerd tot een boulevard. De auto wordt een serieus onderdeel van de openbare ruimte maar de verblijfskwaliteit (voor voetgangers) heeft de hoogste prioriteit. De bestaande tramlijn wordt opgewaardeerd en verbindt de Podil en Telichka snel en adequaat. Door infrastructuur stringent toe te passen op het maaiveld worden dure technische oplossingen voorkomen. Hierdoor zijn vastgoed ontwikkelingen langs, op of onder Naberezhen Shose ruimtelijk en financieel minder logisch. Bovendien wordt door deze low key oplossing de groene helling - het eeuwenoude aanzicht van Kiev - veilig gesteld.