2016-03-31Souper #73

img

Gebiedsmanager van de wijk Middelland Lot Mertens (Gemeente Rotterdam) en hoofd stedenbouwkundige van Dienst Stadsontwikkeling Mattijs van Ruijven (Gemeente Rotterdam) zaten bij ons eind maart aan tafel. Het gesprek in restaurant Huson ging natuurlijk over verschillende vormen van stadsontwikkeling.

Lot noemt zichzelf wijkjutter en in die hoedanigheid heeft ze onder andere een belangrijk aandeel gehad bij de opzet van de Spoortuin, Essenburgpark en Mooi, mooier Middelland. Mattijs van Ruijven werkt sinds 12 jaar bij de gemeente en heeft in deze tijd ongeveer aan alle stadsdelen afzonderlijk gewerkt. Nu mag hij over de stad als geheel nadenken. Lot en Mattijs kennen de stad erg goed, maar werken vanuit totaal verschillende invalshoeken. Terwijl Lot spontane ontwikkelingen tracht op te schalen, probeert Mattijs de hoofdlijnen van beleid in te bedden in de wijk. Het kost beiden veel overtuigingskracht om anderen mee te nemen in hun denk- en handelwijze.

Waar komen deze twee verschillende aanpakken bij elkaar? Hoe kunnen ze gebruik maken van elkaar kracht? Dit waren de belangrijkst vragen van de avond. Na zo’n avond geloof je in een stad van spontane ontwikkelingen én in de beredeneerde stad.

2016-03-14Souper #72

img

De laatste maandag van februari hebben we heerlijk gegeten in restaurant Huson met Nathalie de Vries (architect/ partner MVRDV) en Rients Dijkstra (stedenbouwkundige/ partner MAXWAN).

De discussie spitste zich toe op de 'Publieke architect'. Nathalie als voormalig Spoorbouwmeester en nu als voorzitter van de BNA, Rients als Rijksadviseur Infrastructuur & Stad en Hoogleraar Urban Design op de TUD hebben ruime ervaring met het vervullen van functies in het maatschappelijke veld. Zij vertelde ons dat bruggen slaan tussen marktpartijen, kennisinstellingen en publieke organisaties geen sinecure is. Het vertrouwen in architecten en stedenbouwkundige ontwerpers is schokkend laag.

Duidelijk deze avond werd dat het vertrouwen niet hersteld kan worden op de manier hoe we nu bezig zijn binnen de disciplines. De ‘Publieke architect’ heeft als zware taak om connectie te maken met alle andere partijen in de keten. Een nog zwaardere taak is haar eigen professie te openen voor de buitenwereld.

2016-02-24Re/Start

img

In 2013 begon de Revolutie van de Waardigheid op het Onafhankelijkheidsplein (Euromajdan) vol hoop. Oekraïners gingen de straat op voor Europese samenwerking. Het liep anders. Na een bloedige veldslag in het stadscentrum van Kiev, met een groot aantal dodelijke slachtoffers als gevolg, is het land sinds 2014 in een permanente staat van crises. Rusland pikte een deel van het land in en ondersteunt een uitzichtloze opstand van de pro-Russische minderheid in het land. De liefde met Europa voelt onwennig aan en wil nog niet echt opbloeien.

De economie van het land is gedecimeerd en even groot als die van de provincie Noord-Holland. De wijdverbreide corruptie frustreert een fatsoenlijk functionerende samenleving en smoort iedere aanzet tot verandering onmiddellijk. Afwachten tot het weer goed komt, is geen optie meer. Sinds de onafhankelijkheid in 1991 moet nu voor het eerst zelfstandig worden gewerkt aan de identiteit van het land.

Maar niemand weet hoe dat moet. Rusland zal tegenwerken en Europa zal meewerken, zoveel is zeker. Een nieuwe generatie Oekraïners moet zelfstandig leren denken en zelfkritisch worden. Dit zijn juist eigenschappen die tot nog toe helemaal niet zijn aangeleerd. Voor een genuanceerde mening is geen plek, zwart-witdenken is de norm.

School for Urban Studies
Tegen deze achtergrond is afgelopen jaar CANactions. School for Urban Studies in Kiev begonnen. De school biedt studio’s aan van drieënhalve maand, een full-time programma voor jonge professionals en richt zich met name op de verkenning van de Oekraïense steden. Interdisciplinaire teams houden zich bezig met het identificeren van kwaliteiten en het definiëren van acties voor strategische stedelijke ontwikkeling.

Met praktijkgerichte onderzoeksopdrachten worden nieuwe vaardigheden en manieren van denken geïntroduceerd die het leven in Oekraïense steden in de toekomst beter moeten maken. Onderdeel van dit proces is de herdefiniëring van de rol die overheden, marktpartijen en burgers in ruimtelijke ontwikkeling spelen.

Ivano-Frankivsk
De eerste studio is inmiddels afgerond. Het doel van deze studio was het het ontwikkelen een set aanbevelingen voor de strategische ruimtelijke ontwikkeling van Ivano-Frankivsk, een stad met ongeveer 200.000 inwoners in het westelijke deel van Oekraïne.

Na een onderzoeksperiode bleek dat stad de stad een optelsom is van verschillenden woon- en werkgebieden, gelegen rond het historische stadscentrum waar zich de voorzieningen bevinden. Grote infrastructuur scheidt de verschillende functies van elkaar en deelt de stad op in de verschillende tijdperken waarin ze is gebouwd. Bijna onzichtbaar wordt de stad aan drie zijden ingesloten door twee verschillende rivieren.

Door het dagelijkse gebruik van de stad te koppelen aan de ruimtelijke kwaliteit van de twee rivierbeddingen, ontstaan interessante dwarsverbanden in de stad die het (historisch) erfgoed van de stad op een interessante manier verbinden. Samen met Urban Space 100, een lokale organisatie van 100 maatschappelijk actieve mensen die zich hebben verenigd om de kwaliteit van de stedelijke ruimte te verbeteren, is een model ontwikkeld om de samenwerking en de communicatie tussen de verschillende belanghebbenden in de stad te verbeteren.



Kleine revolutie
De achtergronden van de eerste achttien studenten liepen sterk uiteen. Naast een aantal opgeleide architecten namen ook een jonge journalist, een socioloog, een grafische ontwerper en enkele (web)designers deel aan het programma. De gedrevenheid was groot en de resultaten van de eerste studio zijn in Ivano-Frankivsk en Kiev enthousiast ontvangen.

Het belangrijkste resultaat is dat een kleine groep mensen zelfstandig heeft leren denken en tegelijkertijd aan de identiteit van de stad en het ommeland heeft gewerkt. Deze studenten zijn ook de straat op gegaan, niet om te demonstreren of te vechten, maar om te luisteren en het gesprek aan te gaan met de inwoners va de stad, met als oogmerk het leven daar te verbeteren.

Binnenkort begint studio #2, met als case de stad Kramatorsk in het oosten van Oekraïne. Hiervoor hebben zich achttien studenten ingeschreven. Het is een klein en onschuldig initiatief. Maar het voelt goed om onderdeel te zijn van een kleine revolutie in het denken en doen van een nieuwe generatie stafmakers.

Blog website De Architect, 24 februari 2016.

2016-01-29Souper #71

img

We trappen 2016 af met Marieke Berkers (architectuur historicus) en Gerjan Streng (architect/ partner The Cloud Collective). De setting is gelijk aan de laatste Souper van vorig jaar: restaurant Huson.

Marieke is werkzaam als onderzoeker, schrijft artikelen, maakt boeken, is een veel gevraagd jurylid, geeft les aan verschillende onderwijsinstellingen en is redactielid van de Blauwe Kamer. Landschapsarchitectuur is inmiddels haar specialiteit. Gerjan werkt met The Cloud Collective aan concrete architectonische opdrachten en onderzoekt met big data hedendaagse ruimtelijke vraagstukken. The Cloud Collective is georganiseerd als een vereniging, dit maakt werken aan uiteenlopende opdrachten in verschilleden landen eenvoudig mogelijk. De breedte van opdrachten van dit jonge bureau, of beter gezegd jonge organisatie, is hierdoor indrukwekkend.

Een interessante overeenkomst tussen Marieke en Gerjan is dat ze beide inhoud en ondernemerschap feilloos weten te combineren. Ook kunnen ze er beide op een erg aangename manier over te praten.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal collegae of interessante mensen uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

2015-12-10Souper #70

img

Het laatste Souper in 2015 was met de ontwerpers Christoph Seyferth en Vincent de Rijk. In restaurant Huson hebben we vooral gesproken over het verschil tussen design en architectuur.

Christoph en Vincent ontwerpen en maken gebruiksproducten, meubels en ruimtelijke objecten. Met diverse materialen experimenteren zij in constructietechnieken, vormen en afwerkingen. Het plezier van het maken spat van beide heren af. De producten zijn wereldwijd te koop en gebruikers lijken allemaal gelukkig na aankoop van een kommetje, een stoel of een kast. Ze hebben een jaloersmakende autonome positie.

Zitten we dan als architecten en stedenbouwkundigen. Wij zijn afhankelijk van één of meerdere opdrachtgevers. Gebruikers eisen een prominente rol in het ontwerpproces. De line-up van adviseurs, leveranciers en (onder)aannemers waarmee we moeten samenwerken is indrukwekkend.

De afstand tussen een designer en architect is groot. Een ambachtsman versus een procesmanager. Een knuffelbeer versus een koele kikker. Wij hebben een hele avond nodig gehad om de verschillen goed te duiden. In een volgend Souper moeten we op zoek naar de mogelijke overeenkomsten.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal collegae of interessante mensen uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

PREV