2010-09-28Shanghai on top

img

Wereldtentoonstellingen hebben op mij een magische aantrekkingskracht. Je bezocht in het verleden de internationale expositie om de toekomst te zien. Graag had ik dan ook de betoverende kracht van het Crystal Palace in 1851 willen meemaken in Londen of de onthulling van de Eiffeltoren in 1889 in Parijs. Ook had ik graag een ritje gemaakt in eerste reuzenrad dat in 1893 in Chicago was te zien en was ik met plezier getuigen geweest van de introductie van Streamline Design in 1939 in New York. Ook de opening van het vrolijke Atomium in 1958 in Brussel moet een wonderlijke gebeurtenis zijn geweest denk ik. Over de verschillende wereldtentoonstellingen zijn talrijke sterke verhalen in omloop en legendes bekend, behalve van de edities die ik heb kunnen meemaken in Sevilla en Hannover.ver.

Sinds lange tijd vindt de Expo weer eens plaats in een land dat midden in een interessante economische, sociale, culturele en technische ontwikkeling zit. Shanghai lijkt hiervan optimaal te profiteren en transformeert haar stad in hoog tempo. De stad telt meer dan 3.000 gebouwen van boven de 100 meter en heeft sinds 1995 al een toeristisch icoon, de Oriental Pearl Tower van 468 meter hoog. Deze tv-toren met verschillende uitkijkplatforms in grote en kleine bollen trekt per jaar een paar miljoen bezoekers en is nog altijd een van de hoogste gebouwen van China en een van de grootste attracties van Shanghai. Ook werd in Shanghai in 2002 al de eerste reguliere, commerciële magneetzweeftrein in gebruik genomen. De trein ziet er van binnen en buiten uit als een ruimtevaartcapsule en er kan een topsnelheid worden gehaald van boven de 400 kilometer per uur. De Maglev-trein is (nog) niet zo populair. Dit heeft te maken dat de trein vanaf het vliegveld net niet in het centrum van de stad aankomt, maar ook omdat mensen bang zijn om te reizen in zo’n hele snelle trein die zweeft. Deze vorm van collectiefvervoer blijkt in het dagelijks gebruik nog te futuristisch. De Oriental Pearl Tower en de Maglev-trein liggen ver van het terrein van de wereldtentoonstelling, maar zouden hier niet misstaan. Deze bouwwerken zijn ruim voor de Expo gebouwd en met een andere beweegreden.

Het terrein van de wereldtentoonstelling ligt aan weerszijde van rivier de Huangpu. De Lupu Bridge verbindt ter hoogte van de Expo en op een strategische plek in de stad het oude en nieuwe stadsdeel van Shanghai. Ik was in eerste instantie in de veronderstelling dat deze stalen boogbrug, met een overspanning van 550 meter, onderdeel uitmaakte van het tentoonstellingsterrein. Zeker als je de brug ’s avonds verlicht ziet en weet dat over de stalen boog van 100 meter hoog een looppad is aangelegd dat toegankelijk is. Ik begon argwaan te krijgen toen ik vanaf het terrein van de Expo zag dat het brugdek op zo’n hoogte van 50 meter prominent over de paviljoens heen liep. De aanlandingen van de brug, die een totale lengte van 3.900 meter heeft, liggen ver verwijdert van de het terrein waarop de Expo plaatsvindt. Ook de Lupo Bridge is dus niet special voor de Expo gebouwd. Reeds zeven jaar voor de opening van de Expo is de brug in gebruik genomen.



De huidige Expo in Shanghai met de titel Better City, Better Life suggereert een toekomst perspectief voor de stad. Dit is een illusie. In geen enkel paviljoen wordt dit waargemaakt. Bij de meeste landenpaviljoens worden ongegeneerd alle clichés uit de kast gehaald om het toerisme te bevorderen en bij de themapaviljoens zijn de presentatie spectaculair, maar inhoudelijk zijn deze grote tentoonstellingen teleurstellend. Volgens een recent onderzoek is Shanghai de meest sexy stad van China . Dit vanwege de moderne stedelijke kenmerken, economische energie, iconische architectuur en romantische bezienswaardigheden. Een van deze romantische bezienswaardigheden is op dit moment de wereldtentoonstelling, een relict uit de vorige twee eeuwen. Wie nu de toekomst wil zien van China en wellicht de rest van de wereld moet niet de wereldtentoonstelling bezoeken, maar wel Shanghai.

2010-09-06Next big thing

img

Het visum voor China is binnen en ik kijk er na uit om Shanghai te bezoeken. De hele wereld gaat nog gebukt onder de hevigste economische crisis sinds tijden, maar in China beleven ze nog altijd topjaren. Shanghai profiteerde daar vooral van en steekt New York en Londen naar de kroon als financieel centrum. Van de 20 miljoen inwoners woont en werkt het merendeel in Pudung (zie foto skyline in 1995 en 2010). Dit stadsdeel op de oostelijke rivieroever staat in verbinding met de rest van de stad, regio en wereld door een ongeëvenaarde efficiënte infrastructuur. In ben erg benieuwd naar dit nieuwe economische hart van de wereld. Verder verheug ik me ook op de World Expo te zien met heel veel andere mensen. In zo'n grote stad zijn natuurlijk altijd vrienden en bekenden. Fotograaf Jannes Linders en architect/ kunstenaar Ralf Brödruck zijn er toevallig ook met een andere reis.

(foto bij artikel in NRC 28/0810: Geprivatiseerde banken blijven staatsbanken - Oscar Garschagen)

2010-08-27Embedded Urbanism op de RAvB

img

Vandaag is de jaaropening op de Rotterdamse Academie van Bouwkunst (RAvB) . Ik ben samen met Dennis Kaspori (The Maze Corporation) atelierdocent in het eerste semenster bij de studierichting stedenbouw. Het doel van ons project - Embedded Urbanism, Nieuwe plannen voor de oude Kuip - is om de ontwerper in spe bewust te laten worden van de leidende rol die hij of zij KAN spelen in complexe stedenbouwkundige processen. Ontwerpers zijn generalisten en zijn daarmee in staat om over de belangen van de individuele partijen heen te kijken, verbanden te leggen en uiteindelijk een gemeenschappelijke visie te ontwikkelen. Hiervoor hebben zij een belangrijk gereedschap tot hun beschikking: het ontwerp. Dat ontwerp is echter niet langer een doel op zichzelf maar kan fungeren als discussiestuk, breekijzer, compromis of pronkstuk. Die nieuwe rol van de ontwerper is echter niet evident en zal actief nagestreefd moeten worden.

Stedenbouwkundige processen worden steeds complexer. De ruimte is beperkt, het aantal betrokken partijen en belangen is daarentegen groot. De rol van de stedenbouwkundige ontwerper is daardoor aan verandering onderhevig. In dit project willen we een nieuwe positie van de ontwerper binnen dat proces laten zien en toetsen. Onder de titel Embedded Urbanism wordt een team geformeerd dat zichzelf zal inbedden in het proces van een stedenbouwkundige opgave. Het team krijgt de opgave om een pro-actieve ontwerppraktijk te ontwikkelen waarin haar eigen meerwaarde moet worden gedefinieerd.

Er wordt gekeken naar de transformatiemogelijkheden van het gebied rond De Kuip en de betekenis van het stadion zelf. In de Structuurvisie Stadionpark worden de ambitieuze plannen gepresenteerd voor de ontwikkeling die komende 20 tot 25 jaar gaan plaatsvinden in het gebied rondom het huidige stadion De Kuip. Stadionpark moet hét boegbeeld van Rotterdam Sportstad worden, maar er dient ook gewoond en gewerkt te worden in dit gebied.

Binnen deze planvorming neemt De Kuip een opmerkelijke rol in. Bij realisering van een nieuw voetbalstadion is de toekomst van dit monumentale gebouw nog volledig onduidelijk. Een nieuwe invulling ligt in de lijn der verwachting maar ook sloop is nog een reële optie. De opgave is om in de planvorming voor het Stadionpark de programmatische en stedenbouwkundige aanknopingspunten te vinden voor een nieuwe invulling van de 'oude' Kuip. De huidige plannen worden geanalyseerd, de belangrijkste stakeholders worden in kaart gebracht en naar hun mening gevraagd. Er wordt gezocht naar de blinde vlekken, de knelpunten en nog niet ontdekte mogelijkheden.

Om richting te geven aan dit proces zal in eerste instantie in groepen gewerkt worden aan de ontwikkeling van drie scenario's die thematisch aansluiten bij de plannen voor het Stadionpark. Het gaat hierbij naast sport om de volgende thema's: Marketing, Onderwijs en Hospitality.' Binnen deze drie thematische scenario's zullen programmatische en ruimtelijke oplossingen ontwikkeld worden die het mogelijk maken de Kuip op een nieuwe manier op het Stadionpark aan te sluiten. Hierbij spelen in alle drie de scenario's de volgende programma's in ieder geval een leidende rol: wonen, werken (economie) en onderwijs. Na de analyse van de verschillende scenario's moet dit leiden tot één concreet stedenbouwkundig plan om de 'oude' Kuip een nieuwe plek te geven in de stedelijke dynamiek van Rotterdam-Zuid.

2010-08-26Handboek kleur

img

Binnenkort wordt een bijzonder compleet boekwerk gepresteerd over kleur. In deze publicatie staat een artikeltje van mij met de titel
-Langzame kleuren-. Kleur speelt een belangrijke rol in bijna alle aspecten van ons dagelijks leven. Vanaf het moment dat we opstaan totdat we weer naar bed gaan maakt kleur, bewust of onbewust, integraal deel uit van ons leven en onze leefomgeving.

De publicatie -Kleur in beeld- bevat bijdragen van gerenommeerde experts uit diverse disciplines zoals Lidewij Edelkoort, Akiko Fukai, Rem Koolhaas en Gert Staal. Het boek is vormgegeven Irma Boom en wordt uitgegeven door ArtEZ Press en de Sikkens Foundation .

Tijden het internationale symposium -Colour in Time- op 14 oktober 2010 in het Tropenmuseum in Amsterdam zal de publicatie worden gepresenteerd. Het symposium is gratis en op inschrijving toegankelijk, het aantal plaatsen is beperkt. Aanmelden via: c.demuijnck@artez.nl.

2010-08-24Catalogus CANactions

img

Van de manifestatie CANactions in Kiev is een catalogus verschenen met daarin de resultaten van de workshop. Victor Zotov en zijn team hebben wederom een geweldige presentatie geleverd. Op de cover van de catalogus staat ons ontwerp Lower Kiev . Het doel van de manifestatie is om de stedelijke ontwikkeling in Kiev een nieuwe impuls te geven en de discussie te starten over de ruimtelijke mogelijkheden van de stad.

Wat Kiev in ieder geval niet meer nodig heeft is ondoordachte architectuur en de aandacht van de stad dient te verschuiven naar stedenbouw. Het is een uitdaging om de stad te transformeren van oneliners met uitzicht, naar een toekomst perspectieven met inzicht.

Voor meer informatie en een PDF van de catalogus: www.canactions.com