2013-11-07Souper #48

img

Esther van Heemskerk (dienst Stadsontwikkeling Rotterdam) en Duzan Doepel (architectenbureau DoepelStrijkers) waren onze gasten op maandag 28 oktober jl. Esther werkte aan -Kklein en Fijn' en de Architectuurnota Rotterdam. Duzan is lector Duurzame Architectuur en Stedenbouw aan het Research Institute for Sustainable Solutions van de Hogeschool Rotterdam en maakte het boek -Rotterdammers maken stad-. Architectuurstad Rotterdam was het duidelijke thema van deze avond. Rotterdam marketing helpt ons daar al jaren mee vooruit. Maar zij kijken graag achteruit en nemen de huidige stad als uitgangspunt. Rotterdamse ontwerpers en onderzoekers kijken daarentegen juist vooruit. Hoe ziet het Rotterdam van morgen eruit? Wij zijn er deze avond niet uitgekomen, maar onze gasten hebben een hele reeks aan ideeën met ons gedeeld.

Het eten bij Huson is vaak erg goed. Deze avond was het eten subliem.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal collegae of interessante mensen uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

2013-10-11Architectuur Film Festival Rotterdam 2013

img

In de Rotterdamse bioscoop LantarenVenster worden van 10 tot en met 13 oktober zo’n honderd films vertoond, die gaan over architectuur of er raakvlakken mee hebben.

Een aantal tips:
Haus Tugendhat
Hoe ga je om met in onbruik geraakte meesterwerken? Laat je bij renovatie de sporen van de tijd zichtbaar of probeer je alles terug te brengen naar hoe het ooit bedoeld was? De film vertelt het verhaal van de moeizame worsteling in de 21e eeuw van de erven Tugendhat om dit cadavre exquis, ontworpen door Mies van der Rohe weer nieuw leven in te blazen. Het resulteert in het gebouw zoals Mies het ooit bedoeld had, maar is iedereen daar wel zo blij mee?




Unfinished italy
Italië is het walhalla van ruïnes, historische en moderne. ‘Het onvoltooide’ is volgens de filmmaker de meest prominente architectonische stijl van Italië sinds de Tweede Wereldoorlog. Een theater zonder ooit publiek te hebben gehad, een stadion zonder dat er ooit een wedstrijd is gespeeld, het staat er allemaal onaf te wezen. Een verslag van een fascinatie en tevens zoektocht naar een gebruik voor deze ‘UFO’s in het landschap’.



This Space Available
Billboards en commerciële boodschappen domineren de openbare ruimte als nooit tevoren. Renovatieprojecten zijn zelden meer zonder megagrote reclames en leegstaande etalages worden succesvol verhuurd als shopvertising. Visuele vervuiling is het, maar is dat nog terug te draaien? Deze documentaire kijkt naar diverse activisten uit de wereld van reclame, streetart en politiek. Het zet de al gespannen relatie op scherp tussen de letterlijk platte visuele aandacht, de stedelijke economie en sociale samenhangen in de stad.



16 Acres
Schrijnende documentaire over de beladen bouwput van de WTC-torens in New York. De wederopbouw van Ground Zero is het meest complexe vernieuwingsproject in de geschiedenis van Amerika: architecturaal, politiek èn emotioneel. Vanaf het begin was het project beladen met controverses, vertragingen en politiek gekonkel. De strijd duurde meer dan tien jaar, met negentien betrokken overheidsinstellingen, een stuk of tien projecten en meer dan 20 miljard dollar kosten. Het leuke is: dit hele proces is gefilmd. 16 Acres is het verhaal van de beladen bouwput, verteld door de belangrijkste spelers in dit drama. Een must-see voor iedere planner.



Kleiburg
Het fascinerende relaas van filmmaker Jeroen Visser over de ooit bejubelde, maar snel verguisde Bijlmermeer in Amsterdam. Bij de oplevering aan het eind van de zestiger jaren werd de wijk de apotheose genoemd van de Nederlandse volkshuisvesting. Een wijk die het geluk voor tienduizenden, slecht gehuisveste, Amsterdammers zou vervolmaken. Maar al snel kwam de wijk onder vuur te liggen vanwege zijn grootschaligheid, onherbergzaamheid en onveiligheid. Pars pro toto is de flat Kleiburg waar glorie, neergang en voorzichtige wederopstanding zichtbaar wordt.



The Human Scale
In 1971 schreef Jan Gehl zijn bijbel Leven tussen huizen en 40 jaar later is er nu de film. De documentaire laat zien dat zijn bureau over de hele wereld mensen adviseert om steden en openbare ruimte leefbaar te maken. Zijn betoog slaat aan bij politici en bewoners die een humane benadering van de straat bij andere ontwerpers missen. Aan bod komen zijn projecten in Melbourne, Dhaka, New York, Chongqing and Christchurch. Een onderhoudende film over deze knuffelstedenbouw.



Reconversao
In deze film zoekt Thom Andersen (van Los Angeles Plays itself) naar de essentie van de architectuur van Souto de Moura, Pritzker prijswinnaar en ontwerper van onder meer het voetbalstadion van Braga. Nauwelijks een talking head te zien in deze film, wel veel adembenemende beelden van 17 gebouwde en onvoltooide projecten van deze indrukwekkende architect.


Zie volledig programma: www.affr.nl

2013-10-06Parels in het landschap

img

Architecten hebben een problematische relatie met het landschap. In stedelijk gebied verantwoorden architecten een gebouw met het benodigde programma en relateren zij een gebouw aan gebouwde context. Bouwen in het landschap roept vaak de vraag op waarom er überhaupt programma moet worden toegevoegd; de competitie met een weids of robuusts landschap wordt meestal bij voorbaat al door het gebouw verloren. Drie films laten zien waar het wel om gaat: romantiek.

De architecten Gunnar Daan en Cor Kalfsbeek hebben een prominente bijdrage geleverd aan de architectuur in het lege landschap van Noord Nederland. In de documentaire In Context becommentariëren zij elkaars werk. De projecten die langs komen zijn zorgvuldig in het landschap ingebed. Daan legt echter helder uit wat de verhoudingen zijn: “als een nieuw huis de uitstraling heeft dat het geniet van het landschap, dan geniet het landschap ook van het huis”.

In de korte film Sizígia komt architect Álvaro Siza zelf niet aan het woord. Dit is geen gemis, het door hem ontworpen zwembad Leça da Palmeira aan de Portugese kunst behoeft eigenlijk geen uitleg. Siza temde het zeewater tot een rustig uitnodigend wateroppervlakte in een onweerstaanbare combinatie van een artificiële betonconstructie en een kapitaal landschap. In afwachting van zwemmers en waarschijnlijk enkele architectuurtoeristen volgen wij de weinig spraakzame beheerder van het zwembad bij zijn voorbereidingen voor het nieuwe seizoen.

Andrea Palladio (1508-1580) is waarschijnlijk de eerste architect die zijn villa’s bewust in het landschap positioneerde. In de verfilming van Mozarts Don Gioavanni kunnen wij drie uur genieten van Palladio’s werk. Villa Rotonda in Vicenza vormt één van decors in deze prachtige productie van Joseph Losey uit 1979. De problematisch verhouding tussen de architect en het landschap begint gek genoeg ook bij Palladio. Zijn vier boeken over architectuur gaan voornamelijk over verhoudingen en structuur van een gebouw, aan de positionering van het gebouw in landschap weinig aandacht besteed, terwijl uit studies blijkt dat hij hier zeer nauwkeurig in was. Zijn voorkeurspositie voor een gebouw was de top van een heuvel of een plek langs de rivier.

Zonder de rationaliteit van het programma en zonder een gebouwde context kan architectuur in het landschap worden beoordeeld op haar verhouding tot het landschap en haar genegenheid tot de gebruiker. Architecten horen praten over deze romantiek heeft iets ongemakkelijk. Kijken naar architectuur in het landschap is daarentegen heel erg rustgevend.



Artikel is gepubliceerd in het magazine AFFR 2013 en op de website van het AFFR.

Check voor screenings de website van het AFFR.

2013-10-01Souper #47

img

Maandag 30 september gegeten met Ronald Wall (PhD. Economische Geografie EUR) en Paul Gerretsen (Agentschap Deltametropool). Het logische onderwerp van deze avond was economie en stad. De academische kansen van Ronald werden besproken aan de hand van de praktische ervaring van Paul. De politieke werkelijkheid van Nederland werd gespiegeld aan onderzoekservaringen uit de hele wereld. Het was een zeer interessant gesprek. Elke maand wordt er wel een boek of onderzoek gepubliceerd die de triomf van de stad bevestigd. Ik begin te begrijpen waarom dat zo is.

Een zeer passende locatie voor dit Souper was The Manhattan Brasserie in Hotel Manhattan tegenover het nieuwe centraal station in Rotterdam. Het uitzicht was beter dan het eten.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal collegae of interessante mensen uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

2013-09-04Souper #46

img

Schrijfster Sanneke van Hassel en fotograaf Jannes Linders waren onze gasten op maandag 26 augustus. In het werk van zowel Sanneke als Jannes speelt de stad met haar inwoners en gebruikers een belangrijke rol. Als setting voor een aandoenlijk tafereel. Als machine voor vertier. Als aangenaam woonoord. Als meedogenloze werkplek. Met een vlijmscherpe pen of met een haarscherp beeld trachten zij het hedendaagse stadsleven voor ons begrijpelijk te maken. De warme zomeravond op het trottoir voor restaurant Huson was een aangenaam decor om naar hun denk- en werkwijze te luisteren.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal collegae of interessante mensen uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.