OntwerpenHerinrichting Bloemenhof plein

Description

Pilot waterplein

  • Program
    Hemelwaterberging, openbare ruimte
  • Client
    Gemeente Rotterdam (Gemeentewerken, dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting)
  • Team
    Theo Hauben
    Mario Casciu
    Marco Vermeulen
  • In samwerking met
    VHP
  • Lokatie
    Rotterdam
  • Area
    26775 m2
  • Date
    2007-05-01

In het oude Zuiden ligt een grote wateropgave met name na 2015 en dit vraagt om een uitgebreide en complete strategie voor de toekomst. Op basis van de ruimtelijke opbouw van dit stadsdeel kan er gekozen worden voor de meest geschikte waterhuishoudkundige oplossingen. Een van deze geschikte oplossingen voor het oude Zuiden is een scala aan verzonken buurtpleinen. De waterpleinen bieden een oplossing voor de lokale wateroverlast die stap voor stap, per buurt kan worden uitgevoerd. In het noordelijk deel bestaat de wijk uit kleine stedenbouwkundige eenheden met een heldere rand en eenduidige centrale pleinen. Deze kunnen vorm krijgen als centrale waterpleinen voor de buurt. Het zuidelijker gelegen Vreewijk kent een andere opbouw. Hier vormt het stratenpatroon met voortuinen de stedenbouwkundig compositie van het tuindorp. Hier zou de wateropgave zeer lokaal, binnen het straatprofiel kunnen worden opgelost.
Het Bloemhofplein is een schoolvoorbeeld van het centrale buurtplein binnen een klassiek stedenbouwkundige opzet. Een aanpak van het Bloemhofplein kan als voorbeeld dienen voor een vergelijkbare aanpak van vele vergelijkbare pleinen in het oude Zuiden. De stedenbouwkundige situatie en waterhuishoudkundige opzet vertonen veel overeenkomsten met elkaar, waardoor het Bloemhofplein als precedent kan werken voor een veel groter gebied. De betekenis van een pilot waterpleinen overstijgt hier duidelijk zijn fysieke impact. Mede ook omdat het een positieve impuls kan zijn in een sociaal zwakkere omgeving.
Dit betekent overigens ook dat het plein extra gevoelig zal zijn voor vandalisme. Dit vraagt een robuuste vormgeving en een intensief beheer. Het Bloemhofplein kent een multifunctioneel gebruik en zal ook als waterplein een diverse groep mensen moeten kunnen aanspreken voor: zitten, sporten, hangen, spelen en als representatieve centrale plek van de buurt.
Het waterbergend volume van het plein is beperkt, maar nog steeds substantieel (ca. 950 m2) waardoor de omliggende straten direct kunnen afwateren op het plein. Omdat de grondwaterstand redelijk hoog is, zullen er maatregelen moeten worden getroffen om het verdiepte deel van het plein droog te houden. Waarschijnlijk kan dit door middel van drains, die tevens gebruikt kunnen worden om het hemelwater weer af te voeren naar het open water van de singels.

Er staan in de directe omgeving enkele straten reeds in de planning om te worden heringericht en enkele zijn reeds recentelijk gedaan. Het aandeel straten dat nog moet gebeuren is groot genoeg om waterhuishoudkundig van substantiële betekenis te zijn als aanvoer voor een waterplein. Als de procedure voor een waterplein op het Bloemhofplein zeer snel wordt gestart, dan kan de waterhuishoudkundige maatregel direct meeliften met de op hand zijnde herinrichting.

OntwerpenWaterpleinen

Description

Introductie van een type

  • Program
    Hemelwaterberging
  • Client
    Initiatief Urban Affairs en -Scape, gefinancierd door het Stimuleringsfonds voor de Architectuur
  • Team
    Marco Vermeulen
    Theo Hauben
    Bas Driessen
    Bruno Evers
  • In samwerking met
    VHP, Gemeente Rotterdam (Gemeentewerken, dienst Stedenbouw en Volkshuisvesting, Ontwikkelingsbedrijf), Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard
  • Lokatie
    Rotterdam
  • Area
    411000 m2
  • Date
    2006-10-08

Nederland heeft een traditie in het ondergronds afvoeren van hemelwater via een uitgebreid rioolstelsel. Nederlandse steden hebben ondanks een aantal beeldbepalende singels, relatief weinig oppervlaktewater waar de regen kan worden vastgehouden. En het rioolstelsel kan het hemelwater nu al met moeite verwerken als het hard regent. De komende decennia zal het niet alleen vaker regenen, de buien zelf zijn ook heviger. Deze hevige piekbuien leveren in het dichtbevolkte stedelijk gebied een probleem op: het regenwater kan niet weg door te veel verharde ruimte. Als het rioleringssysteem dan overbelast raakt stromen de straten over. Deze overlast leidt tot hinder en schade. Hinderlijk zijn grote plassen op straat, waardoor voetgangers hun voeten niet droog houden als ze door de stad willen gaan. Schade zijn de ondergelopen kelders en souterrains van woningen, winkels en horeca. Daarvoor introduceren we een nieuw type hemelwaterberging: het waterplein.

Om piekbuien (tijdelijk) op te kunnen vangen worden plaatsen in de openbare ruimte zo ingericht, dat zij gecontroleerd kunnen overstromen. Deze plaatsen noemen we waterpleinen. Geen plein in de klassieke betekenis van het woord, maar een plein als een centrale ruimte in een waterhuishoudkundige opvangeenheid, een verzamelbassin. In dit bassin wordt regenwater verzameld en vastgehouden. Vanuit dit bassin kan het of langzaam worden afgegeven aan het grondwater (infiltratie) of alsnog op een later tijdstip worden afgevoerd via de bestaande riolering. Het waterplein staat het overgrote deel van de tijd droog en is dan in gebruik als iedere andere openbare ruimte in de stad. Na een hevige regenbui wisselt het waterplein van gedaante en gebruik. Dit betekent dat er bij het ontwerp van een waterplein veel aandacht is voor het gebruik en de verblijfswaarde in droge toestand. De elementen die noodzakelijk zijn voor de waterberging worden zo veel mogelijk ingezet om een aantrekkelijke verblijfsplek te maken.

PublicatiesMare nostrum papers

Description

Catalogue 2nd International Architecture Biënnale

  • Team
    Marco Vermeulen
    Theo Hauben
    Bas Driessen
    Bruno Evers
  • Date
    2005-05-26
  • Editors
    O. Koekebakker
  • Publisher
    International Architecture Biennale Rotterdam
  • Author(s)
    C. de Baan, diversen ontwerpers
  • Website

Catalogus tentoonstelling

PublicatiesThe flood

Description

Catalogue 2nd International Architecture Biënnale

  • Team
    Marco Vermeulen
    Theo Hauben
    Bas Driessen
    Bruno Evers
  • Date
    2005-05-26
  • Editors
    C. de Baan, O. Koekebakker, C. Janszen
  • Publisher
    International Architecture Biennale Rotterdam
  • ISBN
    90-809572-1-6
  • Author(s)
    C. de Baan, A. Geuze, V, Gieskens, L. Haagsam, C. Janszen, S. Rots, S. van Stein, L. Vlasserood, P. Vollaard, diversen ontwerpers
  • Website

Catalogus tentoonstelling

PublicatiesWater city

image

Description

Catalogue 2nd International Architecture Biënnale

  • Team
    Marco Vermeulen
    Theo Hauben
    Bas Driessen
    Bruno Evers
  • Date
    2005-05-26
  • Editors
    C. de Baan, O. Koekebakker, J. Huisman
  • Publisher
    International Architecture Biennale Rotterdam
  • ISBN
    90-809572-2-4
  • Author(s)
    C. de Baan, S. Rots, V. Gieskens, diversen ontwerpers
  • Website

Catalogus tentoonstelling