Vandaag is de jaaropening op de Rotterdamse Academie van Bouwkunst (RAvB) . Ik ben samen met Dennis Kaspori (The Maze Corporation) atelierdocent in het eerste semenster bij de studierichting stedenbouw. Het doel van ons project - Embedded Urbanism, Nieuwe plannen voor de oude Kuip - is om de ontwerper in spe bewust te laten worden van de leidende rol die hij of zij KAN spelen in complexe stedenbouwkundige processen. Ontwerpers zijn generalisten en zijn daarmee in staat om over de belangen van de individuele partijen heen te kijken, verbanden te leggen en uiteindelijk een gemeenschappelijke visie te ontwikkelen. Hiervoor hebben zij een belangrijk gereedschap tot hun beschikking: het ontwerp. Dat ontwerp is echter niet langer een doel op zichzelf maar kan fungeren als discussiestuk, breekijzer, compromis of pronkstuk. Die nieuwe rol van de ontwerper is echter niet evident en zal actief nagestreefd moeten worden.
Stedenbouwkundige processen worden steeds complexer. De ruimte is beperkt, het aantal betrokken partijen en belangen is daarentegen groot. De rol van de stedenbouwkundige ontwerper is daardoor aan verandering onderhevig. In dit project willen we een nieuwe positie van de ontwerper binnen dat proces laten zien en toetsen. Onder de titel Embedded Urbanism wordt een team geformeerd dat zichzelf zal inbedden in het proces van een stedenbouwkundige opgave. Het team krijgt de opgave om een pro-actieve ontwerppraktijk te ontwikkelen waarin haar eigen meerwaarde moet worden gedefinieerd.
Er wordt gekeken naar de transformatiemogelijkheden van het gebied rond De Kuip en de betekenis van het stadion zelf. In de Structuurvisie Stadionpark worden de ambitieuze plannen gepresenteerd voor de ontwikkeling die komende 20 tot 25 jaar gaan plaatsvinden in het gebied rondom het huidige stadion De Kuip. Stadionpark moet hét boegbeeld van Rotterdam Sportstad worden, maar er dient ook gewoond en gewerkt te worden in dit gebied.
Binnen deze planvorming neemt De Kuip een opmerkelijke rol in. Bij realisering van een nieuw voetbalstadion is de toekomst van dit monumentale gebouw nog volledig onduidelijk. Een nieuwe invulling ligt in de lijn der verwachting maar ook sloop is nog een reële optie. De opgave is om in de planvorming voor het Stadionpark de programmatische en stedenbouwkundige aanknopingspunten te vinden voor een nieuwe invulling van de 'oude' Kuip. De huidige plannen worden geanalyseerd, de belangrijkste stakeholders worden in kaart gebracht en naar hun mening gevraagd. Er wordt gezocht naar de blinde vlekken, de knelpunten en nog niet ontdekte mogelijkheden.
Om richting te geven aan dit proces zal in eerste instantie in groepen gewerkt worden aan de ontwikkeling van drie scenario's die thematisch aansluiten bij de plannen voor het Stadionpark. Het gaat hierbij naast sport om de volgende thema's: Marketing, Onderwijs en Hospitality.' Binnen deze drie thematische scenario's zullen programmatische en ruimtelijke oplossingen ontwikkeld worden die het mogelijk maken de Kuip op een nieuwe manier op het Stadionpark aan te sluiten. Hierbij spelen in alle drie de scenario's de volgende programma's in ieder geval een leidende rol: wonen, werken (economie) en onderwijs. Na de analyse van de verschillende scenario's moet dit leiden tot één concreet stedenbouwkundig plan om de 'oude' Kuip een nieuwe plek te geven in de stedelijke dynamiek van Rotterdam-Zuid.
